شماره ۶۰۳ | ۱۳۹۴ پنج شنبه ۱۱ تير
صفحه را ببند
نقش سمن‌ها در حفظ بافت تاریخی شیراز

پیرو اخبار منتشر شده مبنی‌بر تخریب مجدد بافت تاریخی شهر شیراز، 18 انجمن فعال حوزه میراث فرهنگی در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری خواستار رسیدگی سریع به وضع موجود و جلوگیری قطعی از ادامه تخریب این بافت تاریخی شدند. متن کامل نامه به شرح زیر است:  
ریاست محترم جمهوری
جناب آقای
حجت‌الاسلام دکتر حسن روحانی
بار دیگر لودر به بافت تاریخی یکی از کهن‌شهرهای تمدن ایرانی افتاد تا اثری از معماری دوران عالم بزرگ شیعه، ملاصدرا، باقی نماند. حتی در شمال مدرسه‌ ‌خان شیراز، مکان تدریس این عالم بزرگ، فضایی در حدود ۱۱‌هزار مترمربع سخاوتمندانه برای ساخت بازارچه‌ تجاری و مرکز خرید «نیکان» اختصاص داده شده است، تا تجلی نگاه مسئولان به موضوع علم یا ثروت نمود بیشتری داشته باشد! گویی در شیراز نیز، به گفته‌ استادی، شاهد اجرای الگوی عربستانی گسترش در بافت تاریخی هستیم. به این ترتیب، در کنار تخریب خاموش دیگر بخش‌های بافت تاریخی شهر شیراز که زیرنظر مستقیم مدیریت شهری است، چندین هکتار از این بافت در جنوب شاه‌چراغ نیز تخریب و با اجرای طرحی به‌نام بین‌الحرمین به مرکز خرید تبدیل خواهد شد تا زائران بتوانند در فضایی مدرن و راحت کالا‌های چینی را خریداری کنند...
گفتنی است، کمتر از یک‌سال پیش دست‌کم شش خانه تاریخی در ضلع شرقی حرم شاه‌چراغ تخریب شد و در پی آن ریاست سازمان میراث‌فرهنگی نامه‌هایی به دفتر مقام معظم رهبری، وزیر کشور، دادستان کل کشور، استانداری و تولیت آستان حرم شاه‌چراغ فرستاد و توقف روند تخریب بافت تاریخی شیراز را خواستار شد. سرانجام پس از فراز و فرودهای فراوان، با پادرمیانی وزیر راه، لودرها برای حدود شش ماه متوقف شدند و با توافق سازمان میراث فرهنگی، وزارت راه و شهرسازی و مجموعه‌ حرم مطهر شاه‌چراغ مقرر شد هر اقدامی در بافت تاریخی بر پایه‌ برنامه و طرح مصوب باشد که به قول معاون وزیر راه و شهرسازی طرح تفصیلی و تغییراتش به جاهای خوبی هم رسیده بود. اما از هفته‌ گذشته، به‌جای آن‌که طرح توسعه از دید شورایعالی شهرسازی پیش برود و با وجود قول‌سپاری ‌سال‌گذشته وزیر راه به مالکان این بخش از بافت تاریخی «اسکندریه»، دور دیگری از تخریب خانه‌های تاریخی در محدوده‌ ضلع شرقی حرم‌مطهر آغاز شد. به این ترتیب، درحالی‌که مسئولان میراث فرهنگی در شیراز حضور داشتند، بخش‌های بازمانده از کاروانسرایی قاجاری در بافت تاریخی «اسکندریه» که هنوز معماری و طاق‌های ضربی آن باقی مانده بود، توسط لودرها ویران شد و در بخش‌های دیگری از بافت هم دستور تخلیه‌ باشندگان از خانه‌های آبا و اجدادی‌شان داده شد...
مسئولان میراث فرهنگی که می‌گویند بناهای ویران‌شده به ثبت ملی نرسیده بودند، فراموش می‌کنند همه‌ این بناها در بافت تاریخی اسکندریه که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، قرار دارد. حتی خانه‌هایی در خیابان ۹ دی هم که دستور تخلیه به منظور تخریب به آنها ابلاغ شده است در فهرست آثار ملی ثبت‌ شده‌اند، که برابر قانون حفظ آثار ملی (مصوب ۱۳۰۹ خورشیدی) باید از آنها نگاهداری کرد. از این‌رو، این بزرگواران باید ملت ایران را از نتایج شکایتی که عنوان می‌کنند آگاه کنند، چرا که چنین ویرانگری‌هایی در همه‌جای ایران در جریان است؛ از شهرهای تاریخی خراسان تا شهرهای کهن خوزستان و به‌ویژه در شهرهای یزد و کاشان. به‌نظر می‌آید حتی در گزینش نام‌هایی چون بین‌الحرمین، نیکان و... هم نگاهی استعمارگونه که به دنبال آبادکردن ظاهر و تخریب باطن است دیده می‌شود، گویی تعمدی در کار باشد. ما که حرمت حرم علم و عقل، تاریخ، فرهنگ و فلسفه و ادبیات شیراز را با این اقدام‌ها شکسته‌ایم چگونه جرأت می‌کنیم اسم شریف بین‌الحرمین را برای طرح تخریب و نه توسعه‌ شاه‌چراغ و محلاتی که از آنها بزرگان علم و معرفت به‌پا خواسته‌اند بگذاریم؟! شاید با گزینش این نام‌ها تلاش می‌شود جلوی جرأت دیگران در اعتراض به کشتن عقلانیت گرفته شود... در کجای دنیا، غیر از عربستان، با تاریخ‌شان چنین کرده‌اند که ما نیز چنین می‌کنیم؟! پروژه‌ بتنی نیکان در یک بافت صفوی با تخریب چندهزار متری از تاریخ و هویت شیراز؟! این خوشایند چه کسانی است؟!
برابر خبرهای رسیده، این ویران‌گری‌ها رو به گسترش است و حتی دیگر هشدار رسانه‌ها و کارشناسان نیز کارساز نیست. نفس‌های بافت تاریخی شیراز به شماره افتاده و هر لحظه انتظار می‌رود تا این بافت ارزشمند که یادگار دورانی تاریخ‌ساز است، از شهر شیراز پاک شود... از این‌رو انجمن‌های امضاکننده‌ بیانیه، از ریاست محترم‌جمهوری خواهان رسیدگی سریع به وضع موجود و جلوگیری قطعی از ادامه‌ تخریب این بافت تاریخی هستند تا دست‌کم نمودهایی از هویت تاریخی این شهر و کشور از دست یغماگران در امان  بماند.
با احترام
انجمن مفاخر معماری ایران/ دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران/ خانه‌ فرآوران ايران/ انجمن دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس/ انجمن متخصصین گردشگری آرتاویل (اردبیل)/ انجمن تاریشای خوزستان/ انجمن مهرگان (شیراز)/ انجمن دوستداران میراث فرهنگی یزد (یادگار)/ انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانای خوزستان/ انجمن دوستداران ميراث فرهنگي هوتو (بابل)/ مؤسسه‌ یاوران سرزمین آریا (تهران)/ انجمن پیشگامان خورشید استهبان/ انجمن پیشگامان صنعت هتلداری و گردشگری صبا/ كانون پارس‌فرهنگ اليگودرز/ خانه‌ خورشيد هنر (تهران)/ انجمن میراث‌بانان زنده‌رود (اصفهان)/ انجمن دوستداران یادمان‌های ماندگار (قزوین)/ انجمن کهن‌دژ (همدان).


تعداد بازدید :  223