شهروند| اظهارات مقامات شرکتکننده در دور اخیر مذاکرات هستهای حاکی از پیشرفت قابل توجه گفتوگوها در زمینه مسائل فنی است که با حضور رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و وزیر انرژی آمریکا در ژنو ممکن شد. با وجود اینکه همچنان اختلافاتی در حوزههای دیگر هستهای و تحریمها باقیاست، آنچه نباید از آن چشم پوشید اهمیت مسائل فنی در چنین گفتوگوهایی است، تا آنجا که میتوان گفت مطرح شدن مسائل فنی میان شرکتکنندگان گواهی است بر پیشرفت مذاکرات و تفاهم طرفین برای دستیابی به توافق نهایی.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان روز گذشته با همتای ایتالیایی خود در تهران دیدار کرد و ابراز امیدواری کرد که با رفع تحریمها همکاریهای اقتصادی و تجاری ایران و ایتالیا گسترش یابد. وزیر خارجه ایران در کنفرانس خبری که پس از این دیدار برگزار شد توضیحاتی را درخصوص دور اخیر مذاکرات هستهای در ژنو ارایه کرد. ظریف در این خصوص گفت: «هفته گذشته پیشرفتهایی بهطور جدی در مذاکرات صورت گرفت و امیدواریم این هفته نیز در مذاکرات در سایر موضوعات بهویژه رفع تحریمها به پیشرفت دست یابیم؛ در این صورت آن را تدوین و به شکل یک توافق جامع و دقیق در میآوریم. این برنامه عملیاتی ما برای رسیدن به توافق است». وی در ادامه گفت: «مذاکرات هستهای به مرحلههای حساس خود نزدیک شده و گفتوگوهای دقیقی داشتیم.»
به گزارش ایسنا، وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به این سوال که برخی معتقدند در مذاکرات اخیر در ژنو پیشرفت اندکی صورت گرفت و برخی دیگر آن را پیشرفت قابل ملاحظه توصیف میکنند با بیان اینکه مذاکرات هستهای به مرحلههای حساس خود نزدیک شده و در هفته اخیر گفتوگوهای خوب و دقیقی صورت گرفتهاست، افزود: «مسئولان فنی - هستهای دو کشور در مذاکرات اخیر حضور داشتند و بهطورکلی بحثهای مفیدی در حوزه فنی و رسیدن به تفاهم فنی و حل مسائل صورت گرفت.»
ظریف گفت: «پیشرفت قابل ملاحظهای در این زمینهها صورت گرفت اما در حوزههای دیگر هستهای و تحریمها اختلافها باقی است.» ظریف در ادامه با تأکید بر اصل همه یا هیچ که در توافق ژنو نیز به آن اشاره شده است، گفت: «همواره اعلام کردهایم تا روی کلیه مسائل به توافق نرسیم، توافقی وجود ندارد.»
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین خاطرنشان کرد: بارها تکرار کردهایم تحریمها برای رسیدن به هیچ هدفی مفید نبوده و آمریکا و دیگر کشورها باید به این نتیجه برسند که تحریمها راهگشا نیست بلکه مانع است. اگر این نگرش به وجود آید برای رسیدن به توافق جامع آمادهایم.
محمدجواد ظریف همچنین درخصوص سخنرانی این هفته بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی در کنگره آمریکا و تلاشهای وی برای شکست مذاکرات هستهای ایران و 1+5 گفت: «جای تأسف است که گروهی منافع خود را در تنش و بحران میبینند و از هیچ راهحلی استقبال نمیکنند. نتانیاهو مخالف هرگونه راهحل است و این نشاندهنده تلاشی است برای اینکه با استفاده از یک موضوع غیرواقعی و ساختگی بر واقعیات منطقه ازجمله اشغال و سرکوب مردم فلسطین و نقض حقوق آنها در غزه، کرانه باختری و بیتالمقدس سرپوش گذاشته شود.» وی در ادامه عنوان کرد: «این رویکرد (رژیم صهیونیستی) جدید نیست. آنها با هراسافکنی و دروغپردازی حتی در داخل کشورهای دیگر تلاش دارند مانع برقراری آرامش در منطقه شوند. معتقدم این تلاش بیهوده است و نباید مانع رسیدن به توافق شود.»
«پائولو جنتیلونی» وزیر خارجه ایتالیا که در پاسخ به دعوت همتای ایرانی خود به تهران سفر کرده بود، نیز با بیان اینکه دستیابی به نتیجه مثبت در مذاکرات هستهای، باعث تقویت نقش سازنده جمهوری اسلامی و موفقیت در راستای منافع اروپا و واقعیتی مهم برای آمریکا خواهد بود، گفت: امیدواریم طی هفتههای آینده شاهد موفقیت در این زمینه باشیم.
اعلام حداقلهای آمریکا در مذاکرات
در روز گذشته همچنین ایالات متحده آمریکا از تعیین «حداقلهایی» برای توافق هستهای با ایران در آستانه مذاکرات مونترو خبر داد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، یک مقام ارشد دولت آمریکا عنوان کرد واشنگتن بر سر حرف خود ایستاده و خواستار یک «توافق خوب» است. این مقام ارشد آمریکایی که اشارهای به نام وی نشده است، بدون اشاره به جزییات، حداقلهایی را که در این مذاکرات مدنظر واشنگتن است، شرح داد.
بر این اساس ایران نباید در رآکتور اراک از امکان غنیسازی پلوتونیوم با درجه تسلیحاتی برخوردار باشند. وی در توضیح گفت: «ما درخصوص استفاده از رآکتور اراک برای اهداف مختلف همچنان در حال بحث هستیم.» ایران همچنین نباید از نیروگاه هستهای فرد و برای غنیسازی اورانیوم استفاده کند. به این ترتیب تنها نیروگاه «نطنز» از توانایی غنیسازی اورانیوم برخوردار خواهد بود. هر توافقی باید فاصله زمانی یکساله برای دستیابی به ملزومات ساخت سلاح هستهای را حفظ کند. «کاهش قابل توجه» شمار فعلی سانتریفوژهای فعال ایران نیز یکی دیگر از این موارد است. یکی دیگر از مواردی که عنوان شده است توافق ایران با بازرسی سرزده از تأسیسات هستهای و غنیسازی و همچنین معادن و کارخانههای تولید اورانیوم و سایتهای مشکوک است. در ادامه این موارد همچنین آمده است که ایالات متحده آمریکا به دنبال توافقی است که خواسته ایران مبنی بر لغو تحریمهای بینالمللی «به شکل مرحلهای و در یک دوره زمانی صورت گیرد.»
این مقام ارشد آمریکایی تأکید کرد: بدون حصول یک توافق ما به چنین خواستههایی در برنامه هستهای ایران نمیرسیم. با یک توافق است که میتوانیم بر فعالیتهای ایران نظارت داشته باشیم و از ظرفیت مقابله با هرگونه تلاش محرمانه برای گریز هستهای و دستیابی به سلاح برخوردار شویم.
وی همچنین حصول یک توافق هستهای در مذاکرات هفته جاری در مونتروی سوییس را غیرمحتمل دانست، اگرچه تأکید کرد پیشرفتهای چشمگیری در مذاکرات حاصل شده است.
این مقام ارشد آمریکایی گفت که «ارنست مونیز»، وزیر انرژی آمریکا قرار است در مذاکرات هفته جاری شرکت کند. وی تصریح کرد: واضح است که مذاکرات هستهای به میزان چشمگیری پیشرفت داشته و اختلافات کمتر شده است اما نمیدانیم قادر هستیم به یک توافق خوب نزدیک شویم یا نه، چون این مسأله به تصمیمات ایران برای پذیرش این خواستهها بستگی دارد.