در اول ژانویه ٢٠٠٤، جمعیت کل فرانسه ٦١٫٧میلیون نفر برآورد شد. جمعیت فرانسه ١٦درصد جمعیت اتحادیه اروپا را تشکیل میدهد. در سال ٢٠٠٢ متوسط عمر برای مردان ٧٥٫٦سال و ٨٢٫٩سال برای زنان بود. از سال ١٩٩٤ دو سال بر متوسط عمر مردان و یکسال بر متوسط عمر زنان افزوده شده است.
جمعیت
وضعیت جمعیت شناختی (سال ٢٠٠٣)
- تولد: ٧٩٢٦٠٠ نفر
منحنی باروری، تولد ١٫٩١ نوزاد از هر زن را نشان میدهد.
میزان زاد و ولد: ١٢٫٩درصد
- مرگ: ٥٥٠٫٠٠٠ نفر
میزان مرگومیر: ٩٫٢درصد
- ازدواج: ٢٨٠٫٣٠٠ نفر
از آغاز دهه 90، آمار زوجهای متاهل کاهش داشته است، درحالیکه تعداد زوجهای غیرمتاهل از ١٫٥میلیون در سال ١٩٩٠ به ٢٫٤میلیون رسیده است. تعداد افراد غیرمتأهل نسبت یک به 6 را نشان میدهد.
- طلاق: ١٢٧٫٦٤٣
ساختار خانوادگی براساس انواع خانواده
٣٢درصد زوج دارای فرزند
٣١٫٤درصد افراد تنها
٢٧٫٦درصد زوج بدون فرزند
٧٫١درصد خانوادههای تک والد
١٫٩درصد افراد بدون خانواده
توزیع براساس گروه سنی
٥٤٫٣درصد بین ٢٠ تا ٥٩ سال
٢٥٫١درصد کمتر از ٢٠ سال
٢٠٫٦درصد ٦٠سال و بیشتر
متوسط سن ٣٩٫٢سال است.
ادیان
جمهوری فرانسه یک دولت غیرمذهبی است که تمام فرقههای دینی در آن وجود دارند.
آموزش
در سال ٢٠٠٣، هزینههای آموزشی بالغ بر ١٠٣٫٦میلیارد یورو معادل با ٦٫٩درصد درآمد خالص ملی و ٣٧٫٨درصد بودجه دولت بوده است. هزینه آموزش هر فرد مبلغی معادل ١٦٩٠ یورو و برای هر شاگرد یا دانشجو مبلغ ٦٥٠٠ یورو است.
- آموزش پیشدبستانی، دبستانی و متوسطه:
١٢٫١٢٥٫٤٠٠ دانشآموز
٧٤٦٫٢٢٠ معلم
٦٩٫١٨٠ مدرسه، مدرسه راهنمایی و دبیرستان
نسبت: یک معلم برای هر ١٦٫٢ شاگرد
میزان موفقیت در اخذ دیپلم دبیرستان (در سال ٢٠٠٣): ٨٠٫١درصد
- آموزش عالی:
٢٫٢١٠٫٠٠٠ دانشجو
٧٤٫٠٩٤ مدرس
٨٧ دانشگاه
٣٦٠٠ موسسه آموزش عالی
نسبت: یک مدرس برای هر ٢٩٫٨ دانشجو
جمعیت فعال
فرانسه حدود ٢٧٫١میلیون نفر جمعیت فعال دارد. از این گروه، تعداد ٢٣٫٩میلیون نفر حقوقبگیر و ٢٫٦٨میلیون نفر متقاضی کار، به عبارتی ٩٫٩درصد جمعیت فعال ( ژانویه ٢٠٠٣) را تشکیل میدهد. میزان فعالیت برای مـــردان ٦٢درصد و برای زنان ٤٨٫٨درصد است.
طبقهبندی اجتماعی - حرفهای ( ٢٠٠٢)درصد جمعیت فعال
٣٠,١درصد کارمند: ٧٫٨٠٩٫٠٠٠ نفر
٢٦٫٧درصد کارگر: ٧٫٠٦٢٫٠٠٠ نفر
٢٠٫٧درصد مشاغل واسطهگری: ٥٫٧٦٣٫٠٠٠ نفر
١٣٫٩درصد کارمند و مشاغل علمی: ٣٫٧٠٠٫٠٠٠ نفر
٥٫٧ درصد صنعتگر، بازرگان، رئیس موسسه: ١٫٥٠٠٫٠٠٠ نفر
٢٫٤درصد کشاورز: ٦٤٢٫٠٠٠ نفر
١٫٣درصد فاقد شغل که هرگز کار نکردهاند: ٣٥٢٫٠٠٠ نفر
سطح زندگی
متوسط حقوق خالص: ٢٠٫٤٤٠ یورو در سال
پسانداز خالص متوسط خانوادههای: ١٩٠٠ یورو، یعنی ١٦٫١درصد در آمد
میزان مصرف بودجه (سهم بودجه خانوادهها)
٢٣٫٩درصد: مسکن، روشنایی و گرمایش
١٨٫٢درصد تغذیه، نوشیدنی و دخانیات
١٧٫٦درصد ایاب و ذهاب و ارتباطات
٩٫٢درصد تفریحات و امور فرهنگی
٦٫٢ درصد اسباب و اثاث و نگهداری منزل
٤٫٨درصد پوشاک
٣٫٧درصد بهداشت
١٥٫٨درصد دیگر داراییها و خدمات (رستوران، مسافرت و...)
درآمد حقوقبگیران
از اول ژوئیه ٢٠٠٣، حداقل دستمزد ماهانه خالص (SMIC) مبلغ ١٠٩٠٫٤٨ یورو برای ٣٥ ساعت کار در هفته، از قرار ساعتی ٧٫١٩ یورو است.
متوسط در آمد مالیاتی سالانه
مشاغل آزاد: ٧٠١٢٦ یورو
کادرهای اداری: ٣٩٣٦٠ یورو
تکنیسین ناظر: ٢١١٩٠ یورو
کشاورز و بهرهبردار: ٢١١١٤ یورو
مشاغل واسطهگری: ٢٠٠٠٠ یورو
کارگر متخصص: ١٤٩٦٠ یورو
کارمند: ١٤٨٥٠ یورو
تعطیلات
مرخصی استحقاقی: 5 هفته در سال
درصد افرادی که به تعطیلات میروند: ٦٩درصد
سندیکا
در فرانسه حدود 2میلیون نفر، به عبارتی ٨درصد جمعیت فعال عضو سندیکا هستند. این میزان در مقایسه با سایر کشورهای اتحادیه اروپا در حداقل است.
مهمترین سندیکاها عبارتند از:
اتحادیه عمومی کار = CGT, Confédération Générale du Travail
اتحادیه دموکراتیک کار = CFDT, Confédération Démocratique du Travail
نیروی کارگر = FO, Force Ouvrière
اتحادیه فرانسوی کارگران مسیحی = CFTC
Confédération Française des Travailleurs Chrétiens
فدراسیون اتحادیهای یکپارچه = FSU, Fédération Syndicale Unitaire
تأمیناجتماعی
نظام تأمیناجتماعی در فرانسه در سال ١٩٤٥ برقرار شد. این نظام بر اصل توزیع استوار است (بودجه خدمات از طریق حقبیمه افراد شاغل تأمین میشود).
٦٧درصد هزینههای تأمیناجتماعی که بالغ بر ٢٩درصد درآمد خالص ملی است، از طریق حق بیمه کارمندان و کارفرمایان و ٢٠درصد آن از طریق مالیات و عوارض تأمین میشود، همچون مساعدتهای اجتماعی (CSG) یا مساعدت برای بازپرداخت بدهیهای اجتماعی(CRDS) که از درآمدهایی به غیر از درآمدهای کاری تأمین میشود. این تأمین بودجه تقریبا منحصر به نظام کلی تأمیناجتماعی است. تأمین بودجه دولتی ١٣درصد منابع کـــلی را تشکــیل میدهد. منابع بخشهای خــدماتی عبارتـــند از حقوق بازنشستگی (٤٩٫٢درصد)، بهداشــــت (٢٧٫٢درصد)، خانواده (١٢٫٨درصد) و کار (حقوق بیکاری، آموزشهای حرفهای و همپیوندی اجتماعی) (٨٫٤درصد).
رشد فزاینده بازنشستگان در قیاس با شاغلان، همچنین پیشرفت طب و افزایش طول عمر منجر به کسری بودجه نظام کلی تأمین اجتماعی و در سال ٢٠٠٣ و اصلاح نظام کلی بیمه کهنسالی شده است.
بهداشت
بهداشت دغدغه اصلی فرانسویها به شمار میآید: فرانسویها در سال ٢٠٠٣، ١٤٧میلیارد یورو صرف امور پزشکی کردهاند.
تأمیناجتماعی ٧٥درصد هزینهها را تأمین میکند، سهم خانواده و شرکتهای بیمه رو به افزایش است. در سال ٢٠٠٤ اصلاحات مهمی جهت ایجاد توازن بین محاسبات شعب بیمه پزشکی و تأمیناجتماعی انجام شد.
فرهنگ و اوقات فراغت
بودجه وزارت فرهنگ در سال ٢٠٠٣، بالغ بر٢٫٦٣میلیارد یورو است. تأمین بودجه فرهنگی به رقمی بالغ بر ١٣میلیارد یورو میرسد که تأمین نیمی از آن به عهده دولت و نیم دیگر به عهده انجمنهای محلی است. خانوادههای فرانسوی بهطور متوسط سالانه ١٠٧٥ یورو صرف امور فرهنگی، تفریحات، ورزش و بازی میکنند.
کتاب
در سال ٢٠٠٢ تعداد عناوین کتب منتشره به ٦٠٢٥٨ رسید که از این تعداد ٣٠٧١٤ عنوان مربوط به تازههای کتاب و تعداد ٢٩٥٤٤ مربوط به چاپ مجدد است.
٤٠١میلیون نسخه در همان سال در ٣٥٠ دفتر نشر به فروش رسیده است.
فروش ناشران (در سال ٢٠٠٢): ٢٫٧میلیارد یورو.
روزنامه
30درصد فرانسویها روزانه از میان ١٠ عنوان روزنامه دولتی و ٦٥ عنوان روزنامه محلی یک عنوان روزنامه را مطالعه میکنند.
تیراژ سالانه: ٢٫٣میلیارد نسخه
نشریات ادواری
از میان100 عنوان اول نشریات ادواری، 6 عنوان تیراژی بالاتر از یکمیلیون نسخه و 8 عنوان تیراژی بیش از ٠٠٠. ٥٠٠ دارند.
فرانسویها با ١٣٥٤ نسخه برای هر هزار سکنه، اولین خوانندگان مجله در دنیا به شمار میآیند.
تلویزیون
تلویزیون همچنان اولین وسیله اوقات فراغت فرانسویان است. میانگین زمانی استفاده از تلویزیون برای هر نفر ٣ ساعت و ١٥ دقیقه است.
فرانسه دارای تعدادی بیش از ١٨٠ کانال تلویزیونی است:
- ٤ کانال دولتی: 2 France، 3 France، 5 France (کانالهای آموزشی) و آرته Arte (کانال فرهنگی مشترک فرانسه- آلمان)
- ٣ کانال خصوصی دولتی: TF1، M6، Canal Plus کانالهای پولی که در بازار فرانسه حدود ٦٫٤میلیون نفر مشترک و در بازارهای بینالمللی ٦٫٧میلیون نفر مشترک دارد.
- بیش از ٢٠ کانال کابلی ملی یا محلی (٤٠درصد از خانهها به شبکه کابلی متصل هستند)، ٧٫٥درصد خانوادههای فرانسوی مشترک برنامههای کابلی هستند.
- تعداد بیشماری کانال قابل دریافت از طریق ماهواره (کانال ساتلیت،TPS...).
- TV5 و کانال فرانس انترناسیونال (CFI) 2 اپراتور فعالیتهای سمعی- بصری خارج از فرانسه هستند.
رادیو
رادیوی فرانسه امواج رادیویی بخش دولتی را متمرکز میسازد: فرانس - انتر، فرانس انفو (موج خبر پیوسته)، فرانس کولتور، رادیو بلو، FIP.
موج رادیویی بخش خصوصی RTL (موجی که بیشترین شنونده را در فرانسه دارد)، Europe1 و رادیو Monte Carlo، امواج عمومی و یک سری موج رادیویی موسیقی، موضوعی، اشتراکی و منطقهای که با فرکانسهای متغیر قابل دریافت است.
رادیو فرانس انترناسیونال ( RFI) با ٤٥میلیون شنونده در سراسر دنیا، (RMC) خاورمیانه که برنامههایی برای خاور نزدیک و خاورمیانه پخش میکند و Medi1 که برای کشورهای مغرب برنامه پخش میکند، ابزاری برای فعالیتهای رادیویی در خارج از فرانسه هستند.
رایانه و چند رسانهایها
کاربرد رایانه بهعنوان ابزاری حرفهای که مورد استفاده ٧٩درصد فرانسویها قرار میگیرد، در منازل روز به روز رو به افزایش است: ٤٣درصد خانههای فرانسوی مجهز به رایانه هستند.
اینترنت بهعنوان «روشی جدید برای دستیابی به اطلاعات» به سرعت فرانسویها را جذب خود کرده است. تعداد ١٧میلیون نفر در مدارس، محل کار و در منازل از آن استفاده میکنند.
پیشرفت اینترنت در فرانسه طی چند سال، رشد سریع و قابل ملاحظهای داشته است: هر موسسه، روزنامه، اداره و شرکت سایت مخصوص خود را داراست که به موضوعات گوناگون بسیاری میپردازد (ورزش، تحصیل، خدمات، سینماو...).
شرکتهای تأمینکننده شبکه اینترنتی (چون Wanadoo از گروه فرانس تله کوم) و سایتهای خدماتی بیش از همه مورد استفاده قرار میگیرند.
سینما
فرانسه، بدعتگذار سینما در سال ١٨٩٥، در این بخش فعالیت بسیار دارد. در سال ٢٠٠٣ تعداد ٢١٢ فیلم تولید شده است (دومین رده جهانی در سرمایهگذاری صنعت سینمایی).
٥٨٫٤ درصد فرانسویها حداقل یکبار در سال و ٣٤٫٦درصد آنها دستکم ماهی یک بار به سینما میروند. فرانسه با بیش از ٥٢٤٠ سالن سینما - که ٩٧ سالن آن به صورت مجتمع سینمایی است- در رده کشورهایی قرار دارد که از شبکه سینمایی انبوهی برخوردار هستند.
موسیقی و رقص
شمار هنرمندان هنرهای نمایشی و حرکات موزون فرانسه به ١١٣٠٠ نفر، موسیقیدان و آوازخوان ١٦٢٠٠ نفر، فستیوال موسیقی، هنر تغزلی وحرکات موزون۲۵۰ نفر و هنرمندان نمایشهای متنوع به ٨٧٠٠ نفر میرسد.
به علاوه تعداد آماتورها به دلیل پیشرفتهای قابل ملاحظه اخیر در امر آموزش موسیقی و رقص (٤٣٠٠ موسسه تخصصی در زمینه موسیقی) رو به افزایش است.
تئاتر
حدود ٥٠٫٠٠٠ نمایش در سال (تئاتر ملی، مرکز هنرهای نمایشی ملی، تالارهای ملی و خصوصی) ٨میلیون تماشاگر دایمی را به خود جلب میکنند. در حاشیه تالارهای بزرگ پاریس، حومههای آن، شهرستانها و فستیوالهای مشهوری چون آوینیون، میتوان شاهد گسترش بیش از هزار موسسه هنرهای نمایشی مستقل بود.
موزه و بناهای تاریخی
تعداد١٢٠٠ موزه بیش از ٧٠میلیون بازدیدکننده در سال به خود جلب میکند.
موزه لوور، قصر ورسای و موزه اورسی به تنهایی نزدیک به ١٥میلیون نفر بازدیدکننده را در سال پذیرا میشود.
بیشتر شهرستانها نیز دارای یک یا 2 موزه هستند. به علاوه، بیش از ١٥٠٠ بنای تاریخی در اختیار بازدیدکنندگان قرار دارد (٨میلیون بازدیدکننده در سال)، برج ایفل با تعداد ٦میلیون بازدیدکننده در سال بیشترین رقم را به خود اختصاص داده است و بالاخره حدود ٣٨٠٠٠ بنا بهعنوان ابنیه تاریخی، تحت حفاظت وزارت فرهنگ قرار دارد.
ورزش
تمرینهای ورزشی طی سالهای اخیر پیشرفت قابل ملاحظهای داشته است. حدود ١٠میلیون فارغالتحصیل در فدراسیونهای ورزشی فعالیت دارند: فوتبال و تنیس 2 ورزشی هستند که بیشترین فارغالتحصیل را دارند. جودو، پتانک، اسبسواری، بدمینتون و گلف طی سالهای اخیر موفقیتهای چشمگیری داشتهاند. همچنین ورزشهای اکتشافی و ماجراجویانه چون دوچرخهسواری روی زمین خاکی، راهپیمایی، صخرهنوردی، چتربازی، کانوئه کایاک و...، که بر شمار هوادارانش افزوده میشود.
فرهنگ اعیاد
جشن اینترنت، روزهای میراث فرهنگی، جشن موسیقی، جشن مطالعه و هفته علم ازجمله مناسبهای فرهنگی هستند که فرانسویان مایلند با یکدیگر جشن بگیرند. محبوبیت این مناسبها هر سال تجدید میشود.
- در روزهای میراث فرهنگی، بازدید از ابنیه تاریخی (وزارتخانهها، سفارتخانهها، موسسات و بانکها) که درهای آنها در روزهای عادی به روی مردم بسته هستند، برای عموم آزاد میشود.
- هفته علم به منظور اطلاعرسانی در زمینه گسترش علوم و پیامدهای آن برای جامعه برگزار میشود.
- موضوع این جشن، مطالعه کتاب و کتابخوانی است که طی آن به دیدار با نویسندگان، کارگاههای نویسندگی، مسابقات داستاننویسی و شناخت حرفه نویسندگی پرداخته میشود.
- و بالاخره جشن اینترنت که به مسأله جامعه اطلاعاتی میپردازد.